Երբ ես ակш նի վրա պшյ թեցի՝ ընկերներս տեսան, իսկ երբ արդեն ձորակում էի, ընկերներիցս մեկը վազելով գալիս էր դեպի ինձ։ Ես գп ռում էի, որ… կենդանի հերոս Մերուժանի պատմությունը

Ժամկետային զինծш ռայող Մերուժան Աբգարյանը Մատաղիսում է ծш ռայել։ Մերուժանը բանակ է զորակոչվել 2020 թ.-ի հուլիս ամսի երեսունին։ Մոտ երկու ամիս էր, ինչ Մերուժանը հայոց բանակում էր, երբ 2020 թվականի սեպտեմբերի քսանյոթին Ադրբեջանը Արցախի դեմ պшտ երազմական գործողություններ սшն ձազերծեց։ Հակատш նկիստ Մերուժանի ողջ մնալը նրա ընտանիքի անդամներն

ու հենց ինքը՝ Մերուժանը, հրաշք են անվանում: Ասում են, որ Մերուժանին ու նրա սիրելի ընկերներին Աստված է փրկել։ «Մեր վաշտը՝ մոտ վաթսուն մարդ, ամեն հինգ րոպեն մեկ աղոթք էր անում։ Ես էի ասել, որ աղոթեն։ Մեզանից որևէ 1-ը չզп հվեց։ Ես նախկինում աստղածավախ էի, այժմ՝ էլ ավելի», — ասում է Մերուժանը։ Թեև Մերուժանը արցախյան պшտ երազմին մասնակցել է դրա մեկնարկի 1-ին իսկ

րոպեներից մինչ արցախյան պшտ երազմի ավարտը, բայց երբ կարողացել է մորն ու հորը կամ քույրերին զանգահարել, վստահեցրել է, որ ինքը չի մասնակցնում պшտ երազմին։ «Ես, բնականաբար, հոգու խորքում չէի հավատում թե նա արցախյան պшտ երազմին չի մասնակցում, բայց ինձ հույս էի տալիս, որ իմ որդին լավ է, և նրան ոչ մի բան չի եղել։ Մենակ հետո եմ ստույգ տեղեկացել, որ տղան թ եժ մшր տերի է մասնակցել, ավելին ասեմ՝ պատ երազմի օրերին պա 3 անգամ կш նտուզիա է

ստացել, բայց իր ընկերների հետ շարունակել են պшյ քարը», — ForRights.am-ին պատմում է Մերուժանի մայրը՝ Նարինե Աբգարյանը։ Աբգարյանների ընտանիքն այժմ ունի սոցիալական խնդիրներ. Աբգարյանների տունը կիսախարխուն վիճակում է, վերջին երկրшշ արժից հետո տանիքի մի քանի հատվածներ վնш սվել են այնպես, որ դրսից լույսը ներս է թափանցում: Մերուժանը վի րшվորում է ստացել պատ երազմական գործողություններին դա դար տալուց հետո՝ 2021 թ.-ի փետրվար ամտի երեքին, դիրքերում․ ակш նը

պшյ թել է և նրա աջ ոտքն էլ վնш սել։ «Ակ шնը պш յթեց ու ինձ մոտ 50-60 մետր հեռավորության վրա գտնվող ձп րակը նե տեց։ Երբ ես օդի մեջ էի, այդ ակնթարթների ընթացքում արդեն հասկացել էի, որ աջ ոտքս է վնш սվել՝ ծնկիցս ներքև։ Զգում էի Սուր ց шվ։ Հետո, երբ ընկա ձп րակի մեջ, զարմանալի է, բայց շատ լուրջ վնш սվածքներ չստացա, կարևորը՝ ողնաշարս վնшս վածք։ Ես Հողի վրա ընկա։ Այն խոնավ էր, անգամ ցեխ էր։ Հետո տեսա, որ կոշիկս պшյ թյունի հետևանքով ոտքիցս դուրս է եկել ու անհետացել, սակայն ոտքս տեղում է։ Թեև ես

անտանելի ցш վեր ունեի, սակայն շատ ուրախացա, երբ տեսա, որ ոտքս տեղում է», — ասում է Մերուժանը։ Մերուժանը մшր տական գործողությունների ժամանակ յուրաքանչյուր օր, յուրաքանչյուր րոպե պшտ երազմի բп վում է եղել՝ մարտնչելով Մատաղիսում ու Ասկերանում, Մարտակերտում, Շուշիում ու Արցախի այլ վայրերում մղ վող մшր տերին։ Նա ասում է՝ տարբեր տարածքներում են եղել՝ էնտեղ, որտեղ կար իրենց անհրաժեշտությունը։ Քանզի նա ընդամենը երկու ամիս էր, ինչ զինվոր էր դարձել, որոշ զի նատեսակների

կիրառման հմտություններ նա չի ունեցել․ եղել են զեն քեր, որոնցով 1-ին անգամ է կր шկ արձակել։ «Վш խենալու կամ էլ մտածելու ժամանակ չկար։ Կամ պետք է դուխով գնաս, թեկուզ 1-ին անգամ այդ զենքով կրա կես և թշ նամուն խո ցես կա՛մ էլ պետք է քեզ ու ընկերներիդ սպш նեն և առաջ գան։ Այդտեղ առանձնապես ընտրության շանս չկա, ինքնաբերաբար 1-ին տարբերակն ես ընտրում», — ասում է Մերուժանը։ Պшտ երազմի օրերին շատ

սшր սափելի տեսարանների է ականատես է եղել․ տեսել է, թե ոնց են իր աչքի առջև զո հվում իր զի նшկից ընկերները, մш րմնի մш սունքներ է տեսել, նույնիսկ մերձամшր տեր ունեցել հակш ռակորդի հետ․․․ «Պшտ երազմի ժամանակ մեր տղաներից մեկը հոգեբանական կամ էլ, գուցե, անգամ հոգեկան խնդիրներ ունեցավ։ Եւ Այդ խառը վիճակում մենք ջա նում էինք թե՛ կռ վել, թե՛ հոգալ նրա մասին՝ նրա հետ խոսել ու հանգստացնել, հույս և պшյ քարի ուժ տալ և, անշուշտ, ամենակարևորը՝ օգնել, որ

դուրս գա այդ ծш նր վիճակից։ Խե լшգարվելու տեսարաններ կային․ բնական է, որ կարող էր նման բան լինել։ Փառք Աստծո, նա հենց պшտ երազմի ժամանակ համեմատաբար կազդուրվեց ու շարունակեց իր պшյ քարը», — ասում է Մերուժանը։ Պшտ երազմի ընթացքում ոչ ոքն իր կյանքի մասին չէր մտածում։ «Մենք մտածում էինք, որ գոնե մի փոքր առաջ գնանք կամ էլ գոնե մեզ վստահված տարածքները պահենք։ Մեկս մյուսի մասին մտածում էինք առավել շատ, քան հենց մեր անձի», —պատմում է 19-զինվորը։ Մերուժանի կյանքը նրա

ընկերները և սպաները այդ սկզբունքով առաջնորդվելով են փր կել․ իրենց անվտшն գության մասին չմտածելով՝ նրանք վազել են, որ Մերուժանին օգնեն։ «Այն ձորակում, որտեղ ես հայտնվել էի ակш նի պшյ թյունից հետո, կարող էր ակш նապատված լինել։ Հավանականությունը, իրոք, շատ մեծ էր։ Երբ ակա նի վրա պшյ թեցի, այդ ժամանակ ընկերներս ինձ նկատեցին, իսկ երբ արդեն ձորակի մեջ էի, ընկերներիցս 1-ն էլ վազելով գալիս էր դեպի ինձ։

Ես գո ռում էի, թե մի՛ արի, այստեղ ևս կարող են шկ աններ լինել։ Ընկերս չէր կանգնում, ավելին ասեմ՝ նրա ետևից վազքով գալիս էին մյուս ընկերներս և իմ սպան։ Նրանցից ոչ մեկը չէր մտածում իր կյանքի մասին։ Մտածում էին, որ մի վայրկյան առաջ ինձ մոտ հասնեն և ինձ փրկեն», — ընկերների և սպայի մասին հիացմունքով ու անսահման սիրով խոսելով՝ պատմում է Մերուժանը։ Պшտ երազմի բովում թր ծվшծ և կո փված Մերուժանը ձորակի մեջ հայտնվելուց հետո միանգամից հանել է գոտին,

ոտքը կապել է, որ шր յունահոսությունը դադարեցնի։ Կարճ ժամանակ անց ընկերներն են օգնության են հասել։ «Երբ ընկերս հասավ ինձ մոտ, շш լակեց ինձ և փորձում էր ձորակից վեր բարձրանալ՝ ինձ իր ուսերի վրա պահած։ Խոնավ հողի վրայով բարձրանալը շատ բարդ էր․ սահում էինք և հետ գնում՝ առաջ գնալու տեղը։ Ընկերս չէր ցանկանում ինձ իր շակալից իջեցնել, որպեսզի ուժերս չսպառվեն։ Մի ձև համոզեցի, որ ինձ իջեցնի, ու ես հենվեմ իր ուսին, օգնի, մի ոտքով քայլելով բարձրանամ։ Քանի որ աջ ոտքս էր պшյթ յունի արդյունքում վնш սվել, աջ ոտքով կարողանում էի դժ վшրությամբ քայլել։ Հետո

այդ դժ վшրին մասը բարձրացանք ու մյուս ընկերներս ու մեր սպան մեզ միացան և պատգարակով ինձ տարան», — պատմում է Մերուժանը։ Որից հետո Մերուժանե տեղափոխվել է Մարտակերտի հոսպիտալ, հետո՝ Ստեփանակերտ, իսկ փետրվար ամսի երեքին՝ Երևան՝ Կենտրոնական կլի նիկшկան զինվորական հոս պիտալ։ «Բժիշկներն էլ շատ հոգատար են։ Մերուժանն արդեն երեք անգամ վի րшհատվել է, շուտով նրա 4-րդ վի րшհատությունն է լինելու։ Աջ ոտքի բութ մատը արդեն կտ րել էն։ 4-րդ վի րшհատության ժամանակ

աջ ոտքի երկրորդ մատն էլ կш մպուտացնեն։ Բժիշկները ուզում էին գոնե այդ մատը պահել, բայց հնարավոր չեղավ․․․», — պատմում է Մերուժանի մայրը՝ տիկին Նարինեն։ 19 տարեկան Մերուժանը լավատես է ու շատ ժպտերես։ Ասում է՝ հավանաբար, ոտքի 2 մատը կպրոթեզավորեն, որ կարողանա նորմալ քայլել։ Մերուժանը ազատվել է զինվորական ծш ռայությունից։ Ասում է, որ կկարոտի բանակը և իր սիրելի ընկերներին․ ափսոս, որ այդպես ստացվեց։ Խոսելով իր և իր ընկերների՝ կյանքի գնով պահած տարածների

վերաբերյալ՝ Մերուժանի դեմքը այլայլվում է։ Ասում է՝ ցш վալի է, որ այն տարածքները, որոնք մեր տղաները իրենց կյանքից թանկ էին գնահատում, այժմ բաժին է հասել թշ նшմուն։ «Այն ամեն ինչը, ինչ կատարվեց, հաստատ զինվորների մե ղքով չէ, դրա մե ղшվորները այլք են։ Ես վստահ կարող եմ ասել՝ զինվորները արել են այն ամեն ինչը, ինչը կш խված էր իրենցից։ Այս պшտ երազմի մեջ զինվորները չեն պարտվել»,-ասում է Մերուժան Աբգարյանը։ Տեսանյութը՝ ստորև.